MİMARİ PROJE
Mimar Nedir?
İnsanlar yüzyıllardan beri barınmak, eğitim, kültür, sağlık, yönetim,
savunma, alışveriş türünden işlerini' görebilmek, dinsel etkinliklerini
sürdürebilmek için uygun yapılara gereksinme duymuşlardır.
Bu yapıları kullanışlı, sağlam ve güzel görünümlü yapma sanatına
mimarlık denir. "Mimar" ise bunları tasarlayan ve yapımını
yöneten kişidir. Mimarlık dünyanın değişik bölgelerindeki
yaşam koşullarına, ekonomik, teknik ve kültürel oluşumlara
göre biçimlenerek gelişti. Bu bakımdan günümüze ulaşabilen
yapılar, üslupları ve yapı gereçleriyle, geçmişte insanların
nasıl yaşadıklarına ve kurmuş oldukları uygarlıklara ilişkin
önemli bilgiler sağlar.
Mimar, bir yapının yeri belirlendikten, türüne karar
verildikten ve maliyeti kabaca hesaplandıktan sonra
işe başlar. Mimarlığın en önemli üç temel ilkesi sağlamlık,
işlevsellik ve güzelliktir. Bu bakımdan mimar, tasarımına
başlarken kullanılacak gereçlerin türünü, iklim, çevre ve
ulaşım koşullarını düşünmek zorundadır. Çalışmaları sırasında,
yapım teknikleri konusunda bilgi ve deneyimleri olan uzmanlara
gereksinim duyar. Örneğin, inşaat yöntemleri ve gereçleri
konusunda inşaat mühendislerine danışır. Yapının çevre ve iklim
koşullarına uygun ve korunaklı olması, daha tasarım aşamasında
düşünülmesi gereken konulardır.
Çağdaş Mimarlık :
SSCB'de gerçekleşen 1917 Ekim Devrimi yoksul zengin ayrımına dayanmayan yeni bir toplum düzeni kurmayı amaçlıyordu. Bu nedenle başka alanlarda olduğu gibi mimarlık ve tasarımda da yeni gelişmeler gözlendi. Vladi-mir Tatlin, El Lissitzky ve Vesnin Kardeşler gibi mimar ve tasarımcılar, William Morris'in görüşlerinin yeni tekniklerle uygulanmasına dayanan bir anlayış geliştirdiler. Amaçlan büyük, bol ışıklı, temiz havalı ve yemyeşil kentler kurmaktı.
Fransa'da Le Corbusier, Almanya'da Bau-haus (yapı evi) Akımı'nın öncüsü Walter Gropius ve Ludvvig Mies van der Rohe konut tasarımına yeni boyutlar kazandırdılar. 1920'lerde ve 1930'larda rahat, ışıklı ve insan sağlığına uygun betonarme konutlar yapıldı. 1930'larda çıkan dünya ekonomik bunalımı ve II. Dünya Savaşı inşaat sanayisinde durgunluğa yol açtı. Savaştan sonra Avrupa'da yıkılıp zarar gören kentlerin bir an önce yeniden yapılması gerekiyordu. Bu nedenle Le Corbusier ve Gropius'un tasarımları o dönemde gerçekleşemedi. Birçok bölümü fabrikalarda üretilen hazır yapı gereçleriyle prefabrik yapılar yapılmaya başlandı.
Bununla birlikte bazı güzel ve etkileyici binalar da yapıldı. Örneğin, Fransa'da Le Cor-busier'nin tasarımı olan Ronchamp Kilisesi (Nötre Dame-du-Haut), Alvar Aalto'nun Belediye Binası (Finlandiya, Saynatsalo), Frank Lloyd Wright'ın Guggenheim Müzesi (New York), Jorn Utzon'un Opera Binası (Sydney), Richard Rogers ve Renzo Piano' nun tasarımı olan Pompidou Sanat ve Kültür Merkezi (Paris), savaş sonrası dönemin en çarpıcı yapılarındandır. Öte yandan beton ve çelik yerine tuğlayla ahşap gibi geleneksel yapı gereçlerini yeğleyen bazı mimarlar yenilerini yapmaktansa, eskileri onarma ve koruma yoluna gitti. Bu mimarlar en iyi ve doğru tasarımlara ulaşabilmek için yapıların içinde yaşayacak olan insanlara danışılması gerektiğini savunuyordu. Günümüzde ise mimarlar modern teknolojinin getirdiği olanakları William Morris'in "mimarlığın bütün insanlar için olduğu" yolundaki savına uygun olarak kullanma eğilimindedir.
|
Mimari Proje :
Yapılacak yapının planları, dış görünüşü, kitlelerin birbirleriyle oranı, iç tertipleri ve
tüm ayrıntıları hakkında bilgi veren projelere mimari proje denir.
İlk İncelemeler :
Mimari projelere başlanmadan önce göz önünde bulundurulması gereken çalışmaların
tümüne ilk inceleme denir. Bunları maddeler halinde yazacak olursak :
- Mimar, pojeyle ilgili istek ve imkânlar göz önünde bulundurarak ihtiyaç proğramı
yapar.
- Mimar, yerinde inceleme yaparak:
• Arsanın çapa uygunluğunu kontrol eder.
• Arsanın yol şebekesi, kanalizasyon, elektrik ve bunlarla ilgili bağlantıları kontrol
eder.
• Arsanın kuzey yönü ve manzara durumunu kontrol eder.
• Arsada varsa ağaçlar, kuyu, havuz, sarnıç vb kontrol eder.
• Topoğrafik durumunu inceler.
- İmar durumunu çıkarır.
- Proje herhangi bir özellik arz ediyorsa (fabrika, üretim çiftliği vb gibi) uzman
kişilerden gerekli bilgileri alır.
- İklim şartlarını inceler.
Mimar, bu veriler ışığında, mesleki bilgi ve becerisini kullanarak bir bağlantı şeması
ortaya çıkarır.
Eskizler :
Mimari projenin en önemli çalışma dönemidir ve bu çizimlere taslak da denir. Eskiz
hazırlanırken dikkat edilmesi gereken kurallar aşagıdaki gibi sıralanmıştır :
- Taslaklar serbest elle kareli ve eskiz kâğıtlarına yaklaşık ölçüde çizilir.
- Yapının büyüklüğüne göre plan kesit ve görünüşler 1/100-1/200, oturuş planları
1/500-1/1000 ölçeği kullanılarak çizilir.
- Duvar kalınlıkları biraz farklı olsada tek çizgi olarak çizilir.
- Bilirkişilerin fikirleri alınır.
- Mühendislerle bilgi alıverişi yapılır.
- Civardaki mimari göz önünde bulundurulur.
- Kullanacak olanların yaşantı, örf, adet, gelenek ve görenekleri göz önünde
bulundurulur.
- Taslak, insan, hayvan, ağaç ve araç gibi sembollerle donatılır.
- Gerekli görülmüş ise perspektif çizilir ve maket hazırlanır.
Ön proje :
Bu dönemde, eskizlerle yeterince olgunlaşan ve bütün yönleriyle olumlu bulunan
projenin, araçlarla çizimine geçilir. Avan proje, belirli bir konunun verilen proğrama ve arsa
durumuna göre uygun bir çözümün bulunarak, ana fikirlerin uygun bir ölçekle
(1/500,1/200,1/100) durum planı, kat planları yapı görünüş ve kesit resimleri halinde kağıda
çizilmesiyle hazırlanan ve mal sahibine verilen bir projedir. Kesin projede bulunan planlar
aşağıda maddeler halinde verilmiştir :
- Vaziyet (oturuş-durum) Planları
- Planlar(kat planları)
- Kesitler
- Görünüşler
- Çatı panları
Kesin Proje :
Avan proje mal sahibine verildiği zaman mal sahibi bunu beğenmiş olabileceği gibi,
beğenmemiş olması veya üzerinde bir takım değişme isteğinde bulunması’da mümkündür.
Keza mimari proje çalışmalara paralel olarak devam eden statik ve tesisat işlerine ait
çalışmalar da ilerledikce daha kesin durumlara gelindiği için, avan proje üzerinde bu
konulardan dolayı da bir takım değişme görülebilir. Problemler bütün ilgilileri tatmin edecek
şekilde çözümlere kavuşturulur. Projede kesinlik kazanıp üzerinde esaslı değişiklik
yapılmasını gerektirecek bir problem kalmamış olur. Bu hale gelen projeye “kesin proje”
denir 1/50 veya bina büyüklüğüne göre 1/100 ölçeğinde çizilir. Kesin projede bulunması
gereken planlar şunlardır :
-
Vaziyet planları
- Planlar (kat planları)
- Kesitler
- Görünüşler
- Çatı planları
- Asma tavan planı
- Detay listesi
Uygulama Projesi :
Yapılan tüm mimarlık, mühendislik proje çalışmalarının amacı; inşası istenilen
yapının, düşünüldüğü gibi olmasını sağlamaktır. Bu nedenle de yapılacak uygulamaların tüm
ayrıntı ve detayların gösterileceği bir proje çizilir, çizilen bu projeye uygulama projesi denir.
Uygulama projesinde bulunması gereken detay ve planlar aşağıda verilmiştir.
Detay Resimleri :
Detay bölümlerinden oluşan bu bölümdeki resimler plan, kesit
ve görünüşlerden önce eskizi yapılırsa, uygulama projesinin esas resimleri olan
plan, kesit ve görünüşler, daha doğru bir şekilde elde edilebilir. Kesin proje
döneminde hazırlanan listedeki detaylar yine aynı listede belirtilen ölçekler
kullanılarak çizilir. Bu dönemde; yapım için gerekli çatı detayları, merdiven,
doğrama, döşeme, duvar ve tavan kaplaması; boya badana, aydınlatma ısıtma
havalandırma ve klimalı cihazların mimari ile ilgili detayları; dilatasyon, sabit
mobilya ve tesisat projelerinde gösterilen yapı elemanlarının detayları ile bahçe
düzenlemesine ait detay resimlerini içerir. 1/10 veya 1/20 ölçeğinde çizilir. Detay
resimleri 8 başlık altında çizilir :
Genel sistem detayları
Kısmi detay sistemleri
Çatı detayları
Merdiven detayları
Doğrama detayları
Asma tavan detayları
Duvar kaplama ve lambri detayları
Yapının fonksiyonu ile ilgili özel imalat detayları
Boya ve kaplama detayları
Planlar :
Yapının inşa edilebilmesi için, gerekli tüm projenin bölümlerini
meydana getiren ve belirli ölçekler ve kuralarla çizilen resimlerdir. Uygulama
projesinde çizilen planlara kat planları da denir. Kat planları binanın büyüklüğü
veya küçüklüğü göz önüne alınarak 1/50-1/100 ölçeklerinde çizilirlese de en çok
kulanılan ölçek 1/50 ölçeğidir. Kat planlarının uygulama sırasında uygulayıcıya
her türlü kolaylığı sağlıyacak şekilde çizilir. Planlarda tüm odalar ve müstakil
alanlar numaralandır. Planlar üzerinde müstakil bölümlerin alanları, ölçüleri,
yapılacak kaplamaların cinsi, yapılacak boyaların cinsi, eşyaların yerleşimi
gösterilir. Kat Planları 6 ad altında çizilirler :
Bodrum kat planı
Zemin kat planı
Normal kat planları (1. kat- 2. kat… vb)
Asma kat planı
Çekme kat planı
Çatı planları
Kesitler :
Esas giriş bitimi döşeme üst kodu ± 0.00 alınıp bütün farklı
yüksekliklerin verilerek ve her blok için en az bir tanesinin hem merdiven hem de
düşük döşemeden geçirilmesi gereken ve en az 2 adet çizilen düşey planlardır.
Projenin büyüklüğüne göre 1/50 veya 1/100 ölçeğinde çizilir. Kesit planlarına
baktığımızda kapı yüksekliği, pencere altı yüksekliği, pencere yüksekliği, oda içi
duvar yüksekliği gibi gerekli yükseklikleri kolayca görebiliriz.
Görünüşler :
Bulundukları düşey düzlemlere göre farklı çizim tekniği ile tüm
cephelerden bakılarak çizilen planlardır. Görünüşler üzerinde kapı, pencere,
balkon, yağmur olukları, denizlik altları, kalkan duvarları, mahya, saçaklar ve
bacalar çizilerek kodlandırılır. Ayrıca cephe kaplama malzemesi ve renler yazılır,
cephedeki hareketlilik belirtilir ve gerekiyorsa not alınır. |